Kodu Kıran: Jennifer Doudna, Gen Düzenleme ve İnsanlığın Geleceği
-
YazarАйзексон Уолтер
Bu gen düzenleme yöntemi hikayesi daha geniş konuları da ele alıyor: keşiflerin nasıl yapıldığı, biyoteknolojinin nasıl geliştiği, rekabetin neye yol açtığı ve iş birliğinin ne kadar gerekli olduğu.— New York Review of BooksBestseller biyografilerin yazarı Walter Isaacson; Steve Jobs, Albert Einstein, Leonardo da Vinci ve daha birçok isimden sonra, Jennifer Doudna ve diğer bilim insanlarının, hastalıklarla daha etkili mücadele etmemizi, virüsleri yenmemizi ve daha sağlıklı nesiller yetiştirmemizi sağlayacak devrimci süreci nasıl başlattığını anlatıyor. Doudna ve meslektaşları tarafından geliştirilen gen düzenleme aracı CRISPR, orak hücre anemisi, kanser ve körlük tedavisinde şimdiden kullanılıyor. 2020 yılında Doudna ve ekibi CRISPR'ın koronavirüsü tespit edip yok etme potansiyelini araştırmaya başladı. Aynı yıl Doudna ve ortak yazarı Emmanuelle Charpentier Kimya Nobel Ödülü'nü kazandılar."Biyografisi — bilim insanı, Nobel Ödüllü ve kamu entelektüelinin hikayesi — CRISPR'yi; bilimde kadınların rolü gibi daha belirgin tarihsel ipliklerle bağdaştırıyor. Çalışması, Leonardo da Vinci'nin çalışması gibi, inovasyonun anahtarının temel bilime olan ilgi ile, yaşamda uygulama bulan araçlar yaratma pratik faaliyetinin birleşimi olduğunu gösteriyor; yani keşifleri laboratuvardan hasta yatağına taşımak.Bu kitabı anlatarak okuyuculara bilimin nasıl işlediğini göstermek istiyorum. Laboratuvarda neler olur? Keşifler bireysel dehanın ürünüdür mü yoksa ekip çalışması mı daha önemlidir? Rekabet ödüller ve patentler için iş birliğinin temelini sarsar mı?Ama en önemlisi — merak güdümlü, pratik kaygılardan bağımsız temel bilimin önemini vurgulamak istiyorum. Doğa mucizelerinin teorik araştırmaları, bazen öngörülemez biçimde, geleceğin yenilikleri için zemin hazırlar. Yüzey durumu fiziğinin araştırılması sonunda transistör ve mikroçipin ortaya çıkmasına yol açtı. Bakterilerin virüslere karşı kullandığı şaşırtıcı yöntemin araştırılması ise, sonunda gen düzenleme aracı yaratılmasına ve insanlığın virüslerle mücadelesinde kullanılacak tekniklerin geliştirilmesine yardımcı oldu.Bu hikaye yaşamın kökeninden insanlığın geleceğine uzanan birçok önemli soruyu içeriyor. Başlangıcı ise, Hawaii'nin volkanik kayaları arasında "uyuyan ot" ve diğer şaşırtıcı şeyleri aramayı seven bir altıncı sınıf öğrencisinin bir gün okuldan eve gelip yatağında, kendilerinin biraz abartarak "yaşam sırrı" olarak adlandırdığı şeyi keşfeden insanların dedektif hikayesini bulmasıyla başlıyor.
